آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

بیان مسأله

دنیای امروز، دنیای آموزش و پژوهش  و ارتباط آنها با صنعت و جامعه است. بدین معنی که آموزش و پژوهش جایگاه و نقش اساسی در توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع دارند. تأثیر ارتباط صنعت و دانشگاه در توسعۀ آموزش عالی و تبیین اهمیّت این موضوع در توسعۀ ملی اهمیّت زیادی دارد. رابطه صنعت و دانشگاه در کشورهای صنعتی و توسعه یافته بسیار مهم است. اما این موضوع در اغلب کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته یکی از موارد و مسائل پیچیده به شمار می رود. دلیل آن هم عمدتاً در اختلاف سلیقه ها بین گردانندگان این نهادها می باشد، اختلاف از آنجا سرچشمه می گیرد که دانشگاه یک نهاد و سازمان علمی/پژوهشی است، اما صنعت یک نهاد تجاری و اقتصادی است و تا زمانی که طرز تفکر این دو نهاد به رشد و تکامل برای همکاری متقابل نرود، پیشرفت و توسعه حاصل نمی شود (هاشمی داران و همکاران، 2:1386). 
از اینرو جوامع و کشورها، کوشش های فراوانی را در راستای ایجاد ارتباط متقابل بین دانشگاه و صنعت به عمل آورده و در این مسیر راهبردهای متعددی را به اجرا درمی آورند.
این کوشش ها و تلاش ها بخصوص از آنجا مهّم و اساسی جلوه می کند که اقتصاددانان، مهمترین عامل صنعتی شدن کشورهای توسعه یافته را ایجاد ارتباط بین دانشگاه و صنعت تلقی می کنند که در وهلۀ اول با استخدام و به کارگیری نیروهای توانمند و تحصیلکرده تحقّق می پذیرد و در مرحلۀ بعد با ایجاد تعامل بین دانشگاه و صنعت (Denison, 2005:2).
دانشگاهیان بر این باورند که آموزش عالی  وارد چرخۀ تاریخی نوینی شده است که از آن تحت عنوان «انقلاب آرام » تعبیر می شود. اسلاتر و لزلی  (1997) این انقلاب را تحت عنوان «سرمایه-داری دانشگاهی » معرفی نموده  (Awbery,2006:35)و آن را عقلانیت اقتصادی  شکل گرفته ای برای نهاد آموزش عالی تلقی می نمایند که حاصل رویکرد اقتصاد نوین دانش  است (Kutinlahti,2005:17).
مطالعه روند  تحولات آموزش عالی ایران حکایت از آغاز فرآیندهای تجاری و همگرایی دانشگاه و صنعت در اشکال پروژه های مشترک دانشگاه - صنعت، تأسیس دفاتر دانشگاه و صنعت و دفاتر انتقال فناوری  و تأسیس شرکت های زایشی  و نوبنیاد توسط دانشگاه های مادر و ارائه آموزش های کاربردی مبتنی بر پرداخت شهریه دانشگاهی به سایر سازمان ها دارد.
تشکیل شوراهای هماهنگی دفاتر ارتباط با صنعت و شورای عالی ارتباط دانشگاه و صنعت نیز مصادیقی بر این ادعاست که آموزش عالی ایران، صنعت را به عنوان اولین مشتری خود انتخاب نموده و در تلاش برای پاسخگویی به نیازمندی های آن است (آراسته:63،1383).
در گردهمایی مدیران دفاتر ارتباط با صنعت، نیز صراحتاً اذعان شده است که رتبه بندی دانشگاه-ها باید بر اساس میزان ارتباط با صنعت و تجاری شدن یافته های پژوهشی  صورت پذیرد. تغییر در مدیریت دفاتر ارتباط با صنعت از مدیریت میانی به مدیریت ارشد، تأکید بر گسترش فرهنگ تجاری در دانشگاه ها و توجه بیشتر به طرح های دارای پتانسیل تجاری نیز حکایت از آغاز رسمی این روند در سطح کلان کشور دارد (عباسی،5:1388).
لذا پژوهشگر در این تحقیق درصدد است تا مؤلفه ها و عوامل با اهمیّت و تأثیرگذار مدیریت آموزش عالی در پنج مجموعه ساختاری ، فرهنگی و اجتماعی ، آموزشی ، مدیریتی و مالی را بررسی و شناسایی کرده و ضمن تشخیص مهمترین آنها، میزان اهمیّت و تأثیرگذاری هریک از این عوامل در ارتباط متقابل میان دانشگاه و صنعت و موانع همکاری های متقابل دانشگاه و صنعت را در محدودۀ تحقیق شناسایی نماید و ضمن ارائه یک مدل مناسب که دیدگاه متخصصان و صاحبنظران در آن مداخله داده شده است ، به توسعه همکاری های میان دانشگاه و صنعت کمک نماید و راه کارهای کاربردی مفیدی را در این زمینه ارائه نماید.
بنابراین انجام رساله دکتری مدیریت اجرایی حاضر بصورت زیر مطرح می گردد :
1-    فقدان مؤلفه هایی در آموزش عالی که بتواند ارتباط دانشگاه و صنعت را بر اساس آن بهبود بخشید. 
2-    وجود ابهام در مؤلفه های احتمالی موجود و مشخص نبودن میزان اهمیت و تأثیر هرکدام در تعامل میان دانشگاه و صنعت.  
3-    وجود موانع در ارتباط و همکاریهای میان دانشگاه و صنعت. 
4-    کمبود یک مدل مناسب برای ارتباط میان دانشگاه و صنعت.
5-    سنجش تناسب مدل ارتباطی میان دانشگاه و صنعت.

اهمیّت و ضرورت تحقیق

ضرورت توجه به «رابطۀ دانشگاه و صنعت» از نیاز به وجود دانشگاه ها و مؤسساتی مایه می گیرد که می بایست در کشورهای در حال توسعه و برای مواجهه با شرایط به سرعت در حال تغییر محیط، کارکردهای خود را به وجه احسن به تحقّق برسانند.
دانشگاه و جامعه دو نهاد کلیدی هر جامعه ای محسوب می شوند و از آنجایی که توسعه همه جانبه جوامع و کشورها تا حد زیادی ناشی از کار بست توانمندی های هر کدام از این دو نهاد در جهت رفع نیازهای همدیگر می باشد، نظر سیاست گذاران، برنامه ریزان و مجریان آنها را به خود جلب کرده است و مقوله ارتباط مستمر و بهینه دانشگاه و صنعت را مورد توجه قرار داده است.
جهانی شدن ، تشکیل اتحادیه های متعدد بین جوامع، تکامل بازارهای ملی و فراملی و به ویژه کاهش محسوس حمایت های مالی دولت از دانشگاه ها از جمله عواملی هستند که چالش های مرتبط با مشتریان، تجارت و تفکّر جهت گیری بازار را چونان سایر سازمان ها، در اندیشه دانشگاه ها نیز پرورانیده اند (Plewa.2005:7,Richardson and et.1998:12,Willmoti.1995:5) ،
به طوریکه دانشگاه ها به آموختن طرق کسب و کار روی آورده و به منظور دستیابی به منافع تجاری، دارایی های ذهنی  (فکری) خود را به سوی ارزش های اقتصادی سوق می دهند (دانایی فرد، 1383: 185).
امروزه نقش رابطه بین دانشگاه و صنعت به صورت های گوناگون توجه بسیاری از صاحبنظران مسائل رشد و توسعه اقتصادی  را به خود جلب کرده است. بدین خاطر، بسیاری از کشورهای جهان به ویژه کشورهای صنعتی و پیشرفته تا اندازه زیادی به این مهم پرداخته اند، به گونه ای که در برنامه های کوتاه مدت و بلندمدت آنان، نظام و سیستم آموزش عالی و نیز رابطۀ این دو پدیده (دانشگاه و صنعت) جایگاه چشمگیری را به خود اختصاص داده است (شجاعی،20:1382).
لازم به ذکر است که ره آورد تعامل و رابطه بین دانشگاه و صنعت، علاوه بر اینکه حصول توسعه و پیشرفت جامعه را تضمین می نماید، دیگر چالش ها و مسائل آموزشی عالی را نیز تا حدودی مرتفع می نماید. نظیر اینکه:
1- از فرار مغزها می کاهد.
2- منابع مالی آموزش عالی را افزایش می دهد.
3- توان جذب دانشجو را افزایش می دهد و لذا نیازهای آموزش عالی را رفع می نماید.
4- اشتغال دانش آموختگان را تسهیل می کند.
5- توسعه دانش و کارآفرینی و نیز مدیریت دانش را شکل می دهد و ...
با اهمیّت یافتن نقش تولید، اشاعه و کاربرد دانش  و فناوری در تسریع روند توسعه اقتصادی  کشورها، بخش دانشگاهی کشور به عنوان پایگاه اصلی تولید و اشاعه دانش در چالش ایفای مسئولیت های جدیدتری در نظام ملی نوآوری  قرار گرفته است. 
در همین ارتباط کاربردی نمودن نتایج تحقیقات و کارآفرینی دانشگاهی  مأموریت های جدیدی هستند که انتظار می رود در این برهه از زمان دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی به طور کارآمدتری در این عرصه ها ظاهر شده و نقش و مسئولیت خود را در تقویت و توانمندسازی نظام ملی نوآوری ایفاء نمایند.
اگر چه اهمیت و ضرورت کاربردی نمودن نتایج تحقیقات با توجه به جایگاه آن در سند برنامۀ چهارم توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور و یا اهداف آن در سند برنامۀ چهارم توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور و یا اهداف تعیین شده از طرف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، برای بخش دانشگاهی کشور محرز است ولی جهت دستیابی به آن، نیاز به شناخت بیشتری از شرایط زمینه ساز و عوامل کسب موفقیت در این زمینه است (فکور، 3:1385).
از سویی دیگر یافته های حاصل از انجام رساله دکتری مدیریت اجرایی حاضر با شناسایی مؤلفه ها و عوامل تأثیرگذار مدیریت آموزش عالی بر همکاری های متقابل دانشگاه و صنعت، کنشگران این مجموعه را یاری خواهد کرد تا با شناسایی زوایای تاریک این رویکرد تأثیرات و پیامدهای مثبت و منفی به خصوص ویژگی های خاص سیستم آموزش عالی ایران و صنعت در کلان شهر تهران را مدنظر قرار داده و این یافته ها را در سیاست گذاری ها به کار گرفته تا شکاف های موجود پر شوند.
انجام رساله دکتری مدیریت اجرایی حاضر و تحقیقات مشابه از اهمیت بالائی برخوردار است، زیرا یافته های حاصل از آن نشان خواهد داد که همکاریهای متقابل دانشگاه و صنعت به چه عواملی وابسته است و با شناسایی این عوامل به خصوص در حوزۀ مدیریت آموزش عالی مدیران دانشگاه و صنعت قادر خواهند بود تا با تدوین سیاست های مناسب تر ارتباط متقابل دانشگاه و صنعت را بهبود بخشند.

جهت دانلود فایل کامل کلیک کنید

در صورت داشتن هرگونه سوال و یا نیاز به مشاوره در زمینه انجام رساله دکتری مدیریت اجرایی با آکادمی ابن سینا در ارتباط باشید.